फूलको प्रश्न

सबैले राम्रो भने
र टिपे मलाई
खुसी नै भएथें मन पराए भनेर 
भरोषा ठानेर मान्छेहरूमा
चुपचाप हल्लाएथें टाउको
र स्वीकारेथें मान्छेको बजारलाई ।

अहिले
एकपछि अर्को गरेर मान्छेहरू
छाम्न खोजिरहेछन् मेरो सौन्दर्यको रहस्य
थुत्न खोजिरहेछन्
आकर्षणका पत्ताहरू
मलाई विरूप बनाएर
मेरो रूपको तस्वीर लिइरहेछन् ।

म के हुँ ?
म को हुँ ?
कहाँ कहाँ लगेर मैले
कसरी बेच्नु पर्ने हो आफूलाई
र स्थापित गर्नु पर्ने हो जीवनको मूल्य ?

एक मन त लाग्छ -
म फूल हूँ पनि, होइन पनि
म जीवन छु पनि, छैन पनि
यो बजारमा
सौन्दर्य बेचेर आफ्नो
आफू कुरूप बाँच्नुको पीडा
फूलहरूलाई थाहा छ छैन कुन्नि ?
तर यो प्रश्न
फूल जस्ता मान्छेहरूलाई नसोध्नु ।

शहरमा
धमाधम विक्री हुन थालेपछि
पलास्टिकका फूलहरू
मूल्य खोज्दै आफ्नो
जसरी पनि बजार पस्नु परेको हो
र जति मूल्यमा पनि विक्नु परेको हो
गाउँको सयपत्रीले
गमला भरीको माटो नै सही
चुपचाप उभिनु परेको हो त्यसैलाई फूलबारी ठानेर ।

गाउँको फूलको मूल्य गाऊँमै किन हुँदैन ?
किन विक्दैन फूल गाऊँमा ?
गाऊँमै बेच्छु भन्दा आफूलाई
किन बोटमै सुकेर मर्नु पर्छ सयौं फूलहरूले ?
किन रातारात बसाई सरिरहेछन् सहर
कोपिलामै फूलहरू ?
र किन फक्रिन नपाउँदै सयौं कोपिलाहरू
निर्मम निमोठिरहेछ यो शहर ??

र फेरि
के गल्ति गरें मैले ?
र किन मैलाई धारेहात लगाइरहेछ यो दुनियाँ ?

गीत (मान्छे)

मान्छे मान्छे बीचमै यहाँ मान्छे हराउँछ
सबैभन्दा मान्छेसँगै मान्छे डराउँछ

को होला र यो धर्तीमा मान्छे भन्दा माथि
मान्छे नै हो सत्रु यहाँ मान्छे नै हो साथी
मान्छेसँगै हिंड्छ मान्छे मन्छे सँगै बस्छ
मान्छेलाई नै माया गर्छ मान्छेलाई नै डस्छ

घाऊ हुन्छ कोही मान्छे कोही मलम हुन्छ
कोही हाँस्दा कोही फेरि आँसुझारी रून्छ
एउटालाई कुल्चि अर्को शिखर छुँदोरैछ
सबैभन्दा बुझ्न गाह्रो मान्छे हुँदोरैछ

गजल

आफ्ना आँशुहरू त म पुछेर हिंड्न सक्छु
जस्तो सुकै पीडा पनि दुखेर हिंड्न सक्छु

कसरी सम्झाऊँ हरेक साँझ रून्छन् नानीहरू 
म त रातभर रोएर नि उठेर हिंड्न सक्छु

आऊ मिलौं हामी मिलाऔ हाम्रो झगडा
तिमी नझुके पनि म झुकेर हिंड्नसक्छु

भूल गरे पनि तिमीले भुल्न सकिन मैले 

जे भन, तर नभन छुटेर हिड्न सक्छु 

पुग्नु छ धेरै टाढा, टाढा पुग्नु छ जिन्दगी
टाढा पुग्नकै निम्ति म रूकेर हिड्नसक्छु

चौतारीमा रोकिएर

हावा उसरी नै चलिरहेछ
उसरी नै खसेको छ पिपलको पात भुईँमा
फेरि पनि 
आधि खाएर बरको दाना
छेवैमा खसाएको छ लोखर्केले
ओहोर दोहोर छ बटुवाहरूको
म जस्तै दु:खको भारी विसाउनेहरू
सितल तापिरहेछन् यही छहारी मुनि ।

सदियौंदेखि सँगै देख्छु यी बरपिपल
यसपाल पनि
अलिकति लम्केछ बरको त्यो हाँगा
अलिकति तन्केछ पिपलको यो हाँगा
 हेर त,
उमेर बढेसँगै हरेक साल
झन् झन् बढिरहेको छ यिनीहरूको अंकमाल !

अनि को हो त्यो भन्ने
कि प्रेम बैंसको रौनकता मात्र हो ?
को हो त्यो गीत गाउने
कि प्रेम जवानीको आवेग मात्र हो ?

तर,
प्रवाह छैन तिमीलाई
यी कुनै कुराको !

आफै चुट्टिने गरी तन्किए पनि म
आफैलाई उछिन्ने गरी दगुरे पनि म
जति झुके पनि म आफै भाँचिने गरी
जति उफ्रिए पनि आफैलाई नाघ्ने गरी
तिमी त कहिल्यै नभेटिने गरी
टाढिएकी मान्छे !
एउटा अनन्त दुरी छोडेर
 अन्तरिक्ष र धर्ती झै ।

बर्षौदेखि यही बाटो भएर
तिमीले मेरा पसिना पुछेको उकालीमा
मायाले मलाई
 तिमीले हम्केको देउरालीमा
यो हामी हिंडेको बाटोले विर्सियोस्
यो हामी उभिएको माटोले भुलोस्
यो चौतारोले याद नगरोस्
हो प्रिय,
त्यो तिम्रो मुस्कानलाई पत्ता नहोस्
मैले तिम्रो चुल्ठोमा सिउरिदिएको फूल !

यसरी म विथोलिएको
तिम्रा आँसुलाई थाहा नहोस्
थाहा नहोस् प्रिय
म अलपत्र रोकिएको यसरी
 तिम्रा पाइलालाई थाहा नहोस् ।

समयलाई चुपचाप वित्न देऊ
नरोक तिम्रा गतिहरू,यथावत छोडिदेऊ
विहान दिन हुन्छ नै,
दिन पनि रात हुन्छ
हुन देऊ ।
बरू मेरो बाँकि जिन्दगी म
यही अँध्यारो कुनोबाट जीवनको
तारा गनेर बिताऊँला !

र अन्तिममा-
यो त झन् पटक्कै थाहा नहोस् तिमीलाई
कि म आज यो चौतारीमा रोकिएर
फेरि अर्को पटक उसरी नै भूल गरिरहेछु
तिमीलाई संझिएर ।

गीत

कसैको निम्ति केही भइन कसैको निम्ति संसार भएँ
कसैले गए कुल्चेर मलाई कसैको निम्ति उपहार भएँ

विश्वास भयो, भरोसा भयो, दु:ख दिने धेरै जिन्दगीमा
अरूलाई पनि हुन्छ कि यस्तो भयो केवल मेरै जिन्दगीमा 
कसैको निम्ति धेरै भार भएँ कसैको टेक्ने आधार भएँ
कसैले गए कुल्चेर मलाई कसैको निम्ति उपहार भएँ

म केही हैन, कोही होइन, यो त लाख चोटी भो मनमा
कतै तल खसें कतै माथि उठें हरेस खाइन जीवनमा
कहीं विकिन म एकै कौडीमा कही आफैमा बजार भएँ
कसैले गए कुल्चेर मलाई कसैको निम्ति उपहार भएँ

जिन्दगीसँग

समयसँगै
तिम्रो प्रेम घृणामा बदलियो
तिम्रो घृणा प्रेममा बदलियो
अरूहरूले भने तिमी बदलियौ
तर तिमी त
सृष्टिको सुरूवातदेखि नै
निरन्तर उस्तै छौ !

उस्तै छ तिम्रो हाँसो
उस्तै छ तिम्रो आँसु
तिम्रो माया, प्रेम
तिम्रो ईर्ष्या, घृणा, रिस, आवेग
सबै एकनास उस्तै नै छन् ।
बरू,
बदलिइरहन्छ यो मौसम, यो समय
र यी आयु बोकेर हिंडेका अल्पायुहरू त
झन् छिनछिनमा बदलिन्छन् ।

पाठशाला बदलिन्छ, पुस्तक बदलिन्छ
हिंडेर जाने स्कुलको बाटो बदलिन्छ
गरेर खाने जीवनको माटो बदलिन्छ
अरूहरू भन्छन् तिमी बदलिन्छौ
तर तिमी त
सृष्टिको सुरूवातदेखि नै
निरन्तर उस्तै छौ !

मेरी पृय,
यही भएर त म तिमीलाई निरन्तर प्रेम गरिरहन्छु
मेरो आफ्नै पागलपनमा रमाइरहन्छु, हराइरहन्छु
युग- प्रतियुग
तिमीले आफूलाई यथावत् राखिरहनु
यसरी नै
जसरी राखेकि छौ अाजसम्म ।

मालिकको विरूद्दमा

कहिले कहीं तिमीले सोच्दै नसोचेको पनि लेख्छु
कहिले कहीं तिमीले सोचेको पनि लेख्दिन
अचेल मलाई
तिम्रो अनुहार हेरेर
कलमको बेईज्यत गर्नु, मर्नु जस्तो लाग्छ |

तिमी जुनसुकै मोडमा उभिएर
मलाई गलत ईसारा गर्ने मान्छे
म तिम्रो निम्ति भनेर
आफू स्वयम् मर्ने मान्छे
त्यही भएर त अब लेख्दिन म
तिम्रो मनपरी मेरो कवितामा
काटेर धागो यो उडाइदिन्छु
चङ्गा जस्तो मन हावामा ।

आफ्नै मुटु भेटी चढाए पनि
आफ्नै शिर बलि चढाए पनि
कहिले रमाउन नजान्ने खुसीले
तिमी मलाई शालिक जस्तो लाग्छ मालिक !

मनमनै सोच्दा हौ -
हावा तिम्रो बिरुद्दमा छ अचेल
पानी तिम्रो बिरुद्दमा छ अचेल
धर्तीका सबै बस्तुहरू फरक गतिमा छन्
अकास बदलिएको छ
तिमीलाई थाहा हुन छोडेको छ
कहिले फुल्छन् र झर्छन् फूलहरू !
बिल्कूल कहालिनु जस्तो मात्र
मानौ, तिम्रो कानमा बजिरहेको छ
 एकनासले, एकतमासाले, निरन्तर भएर
मृत्युको धून !